dla pacjenta, rodziny, przyjaciół.

Poradniki

Zrozumieć chemioterapię

Czym jest chemioterapia?

Chemioterapia jest metodą leczenia raka za pomocą leków-środków farmakologicznych. Leki te często zwane są: cytostatykami, "chemią".


Na czym polega chemioterapia?

Normalne komórki rozwijają się i umierają w kontrolowany sposób. Komórki nowotworowe natomiast, rozwijają się i rozmnażają w niekontrolowany sposób i trudno obumierają. Za pomocą chemioterapii niszczone są komórki nowotworowe, hamowany jest ich rozwój lub rozmnażanie w jednym lub więcej momentach ich własnego cyklu życiowego. Ponieważ niektóre leki działają skuteczniej w połączeniu z innymi, chemioterapia może obejmować więcej niż jeden lek. Ta metoda leczenia zwana jest chemioterapią kombinowaną (złożoną).

Poza chemioterapią stosowane są inne farmakologiczne metody leczenia raka. Na przykład, niektóre leki mogą blokować działanie hormonów - naturalnych substancji, wytwarzanych przez organizm, które ułatwiają czasami rozwój pewnych typów komórek nowotworowych. Lekarze mogą też stosować środki wpływające na reakcje biologiczne zachodzące w organizmie, aby wspomagać jego naturalne mechanizmy obronne przeciwko nowotworowi.


Co można osiągnąć dzięki chemioterapii?

W zależności od typu nowotworu i stadium jego rozwoju, chemioterapia może:

  • Wyleczyć chorobę nowotworową,

  • Powstrzymać rozprzestrzenianie się choroby nowotworowej,

  • Opóźnić rozwój nowotworu,

  • Złagodzić symptomy, które mogą być spowodowane chorobą nowotworową.

Chemioterapia jest bardzo skuteczną metodą leczenia raka. Nawet jeśli chemioterapia nie doprowadza do pełnego wyleczenia, może pomóc ludziom żyć dłużej i zachować lepszą jakość życia.


Czy chemioterapia będzie jedyną metodą stosowaną przy leczeniu mojego przypadku?

Czasami chemioterapia jest jedyną stosowaną terapią. Częściej jednak chemioterapię stosuje się jako metodę wspomagającą zabiegi chirurgiczne i radioterapię. Istnieje wiele powodów, dla których chemioterapia może być stosowana wraz z innymi metodami leczenia. Na przykład, chemioterapia może być wykorzystywana do zmniejszenia rozmiarów guza przed operacją lub radioterapią. Może także być stosowana po operacji lub radioterapii, aby pomóc zniszczyć minimalne pozostałości komórek nowotworowych w organizmie. Jeżeli chemioterapia stosowana jest do tych właśnie celów to mówi się, że jest terapią adjuwantową.


Jakie leki będę otrzymywać?

Wasz lekarz zadecyduje, który lek lub leki będą dla Was najodpowiedniejsze. Decyzja ta uzależniona jest od typu nowotworu, na który chorujecie, jego lokalizacji, stopnia zaawansowania oraz od tego, jak określony lek wpływa na normalne funkcje organizmu, a także od Waszego ogólnego stanu zdrowia.


Gdzie będę poddawany chemioterapii?

Możecie otrzymywać chemioterapię w domu, w gabinecie lekarskim, w klinice, w przychodni przyszpitalnej lub w szpitalu. Wybór miejsca zależy od leku lub leków, które przyjmujecie, polityki szpitala i preferencji lekarza. Zaraz po rozpoczęciu chemioterapii, możliwe, że będziecie musieli pozostać na krótko w szpitalu, po to, by lekarz mógł obserwować działanie leków na organizm i dokonać wszelkich niezbędnych zmian.


Jak często i jak długo będę otrzymywać chemioterapię?

To, jak często i jak długo będziecie otrzymywać chemioterapię zależy od rodzaju nowotworu na który chorujecie, celów leczenia, leków, które otrzymujecie i od tego jak Wasz organizm zareaguje na nie. Możecie otrzymywać chemioterapię codziennie, raz na tydzień lub raz na miesiąc. Chemioterapia stosowana jest zazwyczaj w cyklu "przyjmowania i odstawiania", który uwzględnia okres odpoczynku, podczas którego Wasz organizm może odbudować nowe zdrowe komórki i odzyskać siłę. Lekarz powinien być w stanie podać Wam przybliżony okres stosowania chemioterapii. Cokolwiek lekarz Wam zaleci, należy się tego trzymać. W przeciwnym wypadku, stosowanie chemioterapii może nie odnieść pożądanego skutku. Jeżeli ominiecie sesję leczenia, skontaktujcie się natychmiast z lekarzem, aby otrzymać wskazówki, co do dalszego postępowania.


W jaki sposób otrzymam chemioterapię?

W zależności od rodzaju raka, na który chorujecie, leku lub leków, które przyjmujecie, chemioterapia może być podawana w jeden z następujących sposobów:

  • Przez usta (oralnie) w formie pastylki, kapsułki lub płynu. Lek należy połknąć, tak jak w przypadku innych przyjmowanych medykamentów;

  • Domięśniowo lub podskórnie, bądź bezpośrednio do rejonu zaatakowanego przez nowotwór. Otrzymacie wtedy zastrzyk;

  • Dożylnie. Lek zostanie wprowadzony za pomocą cienkiej igły do żyły na dłoni lub przedramieniu. Innym sposobem otrzymania dożylnej chemioterapii jest podawanie za pomocą cewnika – cienkiej rurki wprowadzonej do grubej żyły, która pozostaje tam tak długo, jak jest to konieczne.

Chemioterapia może być także podawana do określonej części ciała za pomocą cewnika lub pomp infuzyjnych, które automatycznie dozują ilość dostarczanego leku. Cewniki mogą być wprowadzane do szpiku kostnego, jamy brzusznej, pęcherza moczowego lub wątroby.


Czy chemioterapia jest bolesna?

Otrzymywanie chemioterapii doustnie lub dożylnie sprawia takie samo wrażenie, co otrzymywanie innych leków tymi metodami. Chemioterapia dożylna podobna jest do pobierania krwi do badań laboratoryjnych, jedynie igła pozostaje na miejscu dłużej. Niektórzy odczuwają chłód lub inne dziwne uczucia w okolicy miejsca wykonywania zastrzyku w momencie rozpoczęcia zabiegu. Informujcie lekarza lub pielęgniarkę o tych odczuciach. Zgłaszajcie też wszelkie uczucia bólu, pieczenia lub niewygody, które występują podczas lub po chemioterapii dożylnej. Wprowadzanie igły do dłoni lub przedramienia wielu osobom nie stwarza problemów. Jednakże, jeżeli sprawia to komuś trudność, należy rozważyć możliwość wprowadzenia cewnika do żyły i pozostawienia go na tak długo jak trzeba.

Zapobiega to wielokrotnemu wprowadzaniu igły do żyły.

Cewniki nie sprawiają bólu lub niewygody, jeśli są odpowiednio wprowadzone, chociaż osoba czuje ich obecność. Przy jakimkolwiek odczuciu bólu lub niewygody należy niezwłocznie zawiadomić lekarza lub pielęgniarkę.


Czy w czasie chemioterapii mogę przyjmować inne leki?

Niektóre leki nie mogą być zażywane w czasie chemioterapii. Dlatego powinniście przygotować listę wszystkich przyjmowanych leków i pokazać ją lekarzowi przed rozpoczęciem chemioterapii. Lista powinna obejmować nazwę każdego leku, stosowanie, powód stosowania i dawki. Pamiętajcie, by uwzględnić leki wydawane bez recepty, takie jak środki przeczyszczające, leki na przeziębienie lub przeciwbólowe i witaminy. Lekarz powie Wam, które leki macie odstawić przed rozpoczęciem chemioterapii. Po rozpoczęciu leczenia, zawsze uzgadniajcie z lekarzem przyjmowanie nowych lekarstw lub ich odstawienie.


Czy podczas chemioterapii będę mógł normalnie pracować?

Niektórzy ludzie kontynuują pracę podczas chemioterapii, jednak większość osób korzysta w okresie chemioterapii ze zwolnienia lekarskiego.

Jeśli po chemioterapii czujecie się bardzo zmęczeni, może warto zmienić tryb życia na jakiś czas. Rozmawiajcie szczerze ze swoimi przełożonymi o Waszych potrzebach w tym trudnym okresie. Możliwe, że będziecie mogli pracować na pół etatu lub część pracy wykonywać w domu.


W jaki sposób dowiem się, że chemioterapia skutkuje?

Wasz lekarz zastosuje wiele badań do kontroli efektu działania chemioterapii. Często będziecie poddawani badaniom fizycznym, badaniom krwi, prześwietleniom. Nie wahajcie się pytać lekarza o wyniki badań i co one oznaczają w Waszym przypadku.

Podczas gdy badania i testy mówią wiele na temat tego jak działa chemioterapia, skutki uboczne nie mają większego związku ze skutecznością leczenia. Skutki uboczne takie jak mdłości i wypadanie włosów występują, ponieważ chemioterapia niszczy zarówno niektóre komórki zdrowe jak i komórki nowotworowe. Czasami ludzie uważają, że jeśli nie występują u nich skutki uboczne – leki nie działają, lub jeśli występują u nich skutki uboczne – leki działają poprawnie. Jednakże skutki uboczne tak bardzo różnią się w zależności od osoby i rodzaju stosowanych leków, że ich występowanie zazwyczaj nie jest oznaką tego czy leczenie jest skuteczne.

Jeżeli występują u Was skutki uboczne, jest wiele sposobów by je złagodzić. Następny rozdział opisuje niektóre z najczęściej występujących skutków ubocznych chemioterapii i podaje wskazówki jak sobie z nimi radzić.

Dodaj wpis

Zadaj pytanie

Jeśli w poradniku nie znalazłeś tego czego szukasz o chemioterapii zachęcamy Cię do pozostawienia pytania lub podzielenia się swoimi wątpliwościami. Zależy nam, aby ten poradnik rozwijał się, dlatego wasze wpisy zbieramy i analizujemy. Możliwe, że wkrótce znajdziesz tutaj odpowiedź przygotowaną przez specjalistę.

WAŻNE- zanim zadasz pytanie do specjalisty zobacz (poniżej) czy podobnego pytania nie zadał już inny użytkownik.

Jeśli chcesz porozmawiać z innymi użytkownikami zapraszamy na forum.

Pytania użytkowników

  1. Czy w 9 miesiacu ciąży moge odwiedzać narzeczonego na oddziale chemioterapii?

    dodane 2014-04-22 Zobacz odpowiedź


    Nie jest to wskazane. dodane (2014-04-22)

  2. witam jak poradzić sobie z silnymi bólami w okolicy barku i bólami mięśni w trakcie chemioterapii ? pozdrawiam

    dodane 2014-04-22 Zobacz odpowiedź


    Proszę o tym porozmawiać z lekarzem prowadzącym bo sposób postępowania zależy od rodzaju stosowanej chemioterapii. dodane (2014-04-22)

  3. Witam, moze i glupie pytanie ale od stycznia (8 chemia) stracilem sily w nogach. Mam chloniaka anaplastycznego nieziarniczy a leżałem w łóżku cały styczeń w szpitalu bo przez dwa tygodnie nie mogłem nawet ruszyć nogą w kolanie na leżąco. Dziś chodzę, wstaje czy też z lekkim wysilkiem wspinam na drugie piętro po schodach ale juz np. nie wstanę jak upadne, nie zrobię przysiadu czy tez nie podniosę z krzesła bez podpory w rękach (np. o mebel, czy rączke:)... Jedynie chodzę na prostych nogach. Co zrobic by przywrócić nogi bym mógł sprawnie sie ruszać, niedawno na ulicy prosilem ludzi o pomoc bo się potknąłem :( nie mogłem wstać). Samo chodzenie nie wystarcza, jakie cwiczenia? Jedzenie? Odżywki? Siła w rękach jest ok tylko te nogi, łydki, kolana, uda... Co powoduje brak siły przy podnoszeniu się na nogi i jak szybko wrócić do formy?

    dodane 2014-04-21 Zobacz odpowiedź


    Powinien Pan najpierw zgłosić się do chemioterapeuty który prowadził leczenie. Wygląda to bowiem na skutki uboczne chemioterapii. Kolejny etap to żmudna rehabilitacja pod okiem fizjoterapeuty. Niestety chemia czasami działa neurotoksycznie i to są tego skutki. dodane (2014-04-22)

  4. Witam. Mój Tata miesiąc temu miał zdiagnozowanego guza jelita grubego, który ma 1,7 cm. Lekarz stwierdził, że guz jest nieoperacyjny bo jest umiejscowiony w takim miejscu, że operacja może tylko zaszkodzić gdy go naruszą. Powiedział, że Tato zostanie poddany doustnej półrocznej chemii, która cieszy się dużym powodzeniem w przypadku tego nowotworu. Na wielu forach jednak czytałam, że chemia nie ma na celu wyleczenie chorego ale zaledwie przedłużenie jego życia. Czy to prawda? Czy są jednak przypadki, że za pomocą chemii udało się wyleczyć chorego? bardzo proszę o odpowiedź.

    dodane 2014-04-20 Zobacz odpowiedź


    Sugerowałbym konsultacje z innym chirurgiem. Leczenie operacyjne jest optymalną metodą. dodane (2014-04-21)

  5. Dzien dobry wykryto u mnie chłoniaka Burkitta ,lekarz mówi ze chemia bedzie bardzo intensywna,wycieto mi guz na jelicie wielkosci piesci,naciekajacy wraz z kawalkiem jelita grubego i cienkiego, pytanie-czy chemioterapia przy tym nowotworze jest bardzo agresywna?i jakie mam szanse na wyleczenie,no i czy wogóle mam.Póki co to jestem załamany,mam 39 lat.Proszę o odpowiedż.

    dodane 2014-04-20 Zobacz odpowiedź


    Ma Pan szanse na całkowite wyleczenie. Chemia musi być agresywna aby osiągnąć sukces. dodane (2014-04-21)

  6. Dzień dobry,właśnie się dowiedziałam, że mama ma raka piersi. Gdzie w Krakowie mogę zrobić bezpłatnie badanie genetyczne pod tym kątem? A jeśli nie bezpłatnie to gdzie najlepiej?To samo dotyczy mojej siostry, więc proszę o odpowiedź również w wersji dla Warszawy.Będę bardzo wdzięczna za pomoc.

    dodane 2014-04-18 Zobacz odpowiedź


    W Krakowie Instytut Onkologii, w Warszawie Centrum Onkologii. dodane (2014-04-19)

  7. Dzień dobry. W 2010 roku bardzo bliska mi osoba miała wycinanego złośliwego guza jelita grubego. Od jakiegoś czasu jest słaba, straciła dużo na wadze. Dziś miała robioną kolonoskopie i wyszła ok. Markery nowotworowe wyszły CA 65. Babcia została w szpitalu i jutro będzie miała robione usg. Co mogą oznaczać markery? bardzo proszę o odpowiedź.

    dodane 2014-04-17 Zobacz odpowiedź


    Markery mogą oznaczać albo proces zapalmy albo wznowę choroby. dodane (2014-04-18)

  8. Czy podczas chemioterapii, gdy wypadają włosy boli głowa ?

    dodane 2014-04-13 Zobacz odpowiedź


    Nie, nie boli. dodane (2014-04-14)

  9. Czy podczas chemioterapii doustnej (guz jelita grubego), wskazana jest jakaś specjalna dieta ? (czego należy unikać, co warto jeść ? )

    dodane 2014-04-10 Zobacz odpowiedź


    Tak jak przy dożylnej chemii. Więcej informacji w poradniku o diecie. dodane (2014-04-11)

  10. Czy podczas Chemioterapii może zmienić się głos

    dodane 2014-04-10 Zobacz odpowiedź


    Rzadko się to zdarza- ale może. dodane (2014-04-10)

  11. Jestem trzy tygodnie po chemioterapi i bardzo boli mnie odbyt przy oddawaniu stolca [tylko wtedy], co robić?

    dodane 2014-04-09 Zobacz odpowiedź


    To mogą być żylaki odbytu . Proszę się zgłosić do lekarza rodzinnego lub lekarza który prowadził chemioterapię. dodane (2014-04-10)

  12. Jak długo po chemii i radioterapii powinna wrócić do normy liczba leukocytów?

    dodane 2014-04-08 Zobacz odpowiedź


    To wszystko zależy od indywidualnych zdolności regeneracyjnych organizmu. dodane (2014-04-08)

  13. Guzek na czole nad okiem po przecieciu i zbadaniu okazał się chloniakiem złośliwym , na to chemia,dłuzy sie czas ,czy to ze został naruszony nie zajmie innych organow ktore jak twierdzą obecnie są czyste.Czym to jeszcze mozna leczyć . Ufam lekarzom ale pytam

    dodane 2014-04-06 Zobacz odpowiedź


    Tak takie zmiany można skutecznie leczyć. Sam zabieg nie ma wpływu na rozwój choroby. dodane (2014-04-06)

  14. Witam. od czego moze pojawiac sie ból , silny ból w okolicach mostka ? Jestem w trakcie chemioterapii i od kilku dni paralizuje mnie ból

    dodane 2014-04-04 Zobacz odpowiedź


    Proszę poprosić lekarza o EKG. dodane (2014-04-05)

  15. Witam,czy to normalne ,że dzień po chemii czuje sie ok. później przez kilka dni jest bardzo slabo , przesypiam cale dnie , ogolnie zle sie czuje, później znowu jest w porzadku i tak do kolejnej chemii i tak za kazdym razem .Bardzo prosze o szybka odpowiedz

    dodane 2014-04-01 Zobacz odpowiedź


    Może się tak zdarzyć -to jest indywidualna reakcja na stosowane leczenie. dodane (2014-04-01)

  16. Witam. W październiku wycięto mi guza 12 mm w lewej piersi. Diagnoza: rak piersi lewej T1cN0M0. W listopadzie 2013 poddano mnie kwadrantektomii piersi lewej. Węzeł wartowniczy mam bez przerzutów. Nie stwierdzono też przerzutów do innych organów. Od 14 stycznia 2014 r dostałam 4 chemie AC (tzw. czerwone). Teraz lekarz proponuje mi podawanie co tydzień innej chemii PAKLITAKSEL. Łącznie 12 szt. Potem radioterapia.<br/>Źle znosiłam 4 chemie AC. Skoro nie mam zajętych węzłów chłonnych i nie mam przerzutów to nie widzę sensu dalszego osłabiania mojego organizmu 12 kolejnymi chemiami (mam bardzo osłabiony i rozregulowany organizm - zaparcia, krwotoki z nosa, dziąseł, słabe zęby, ogólne zmęczenie, pogorszenie widzenia, złe trawienie, pojawienie dużej ilości pieprzyków na ciele, itp.). Teraz chcę poddać się tylko radioterapii i bardzo dbać o właściwą dietę aby mieć silny układ immunologiczny. Skoro chemia AC jest silna to po co jeszcze przez kolejne 3 miesiące mam dostawać inną chemię skoro nie mam przerzutów??? Czym ryzykuję zdrowotnie a co zyskam jeżeli nie zgodzę się na 12 kolejnych chemii co tydzień?

    dodane 2014-03-31 Zobacz odpowiedź


    Nie wiem jaki był typ histopatologiczny nowotworu który u Pani stwierdzono ale widocznie na tyle złośliwy, że podjęto taką decyzje o agresywnej chemioterapii. Istnieje ryzyko, że komórki nowotworowe które tworzyły guz są w innych miejscach organizmu -występują pojedyńczo, nie tworzą skupisk-więc są niewidoczne. Taka jest rola ochronna chemioterapii. dodane (2014-04-01)

  17. Witam-mój mąż ma przepisaną chemioterapię i radioterapię (guz jelita grubego z naciekiem na pęcherz plus stomia) Jaka jest najlepsza dieta i czy powinien zażywać probiotyk?

    dodane 2014-03-31 Zobacz odpowiedź


    Informacje podjęcie znajdzie Pani w poradniku na ten temat . co do probiotyku to nie ma przeciwwskazań. dodane (2014-04-01)

  18. Witam serdecznie. moja mama w lutym dowiedziała się że ma nowotwór anaplastyczny pęcherza. W marcu obie nerki przestały pracować zapewne na skutek zbyt dużej dawki leków przeciwbólowych. Oprócz tego moja mama ma uszkodzony kręgosłup jest cześciowo sparaliżowana lecz chodzi. Czy w takim wypadku trzeba się starać o chemioterapie ? czy to jej nie zaszkodzi do tego wyniki badańkrwi są krytyczne pomocy .

    dodane 2014-03-30 Zobacz odpowiedź


    Jeśli lekarze sugerują chemioterapie to widocznie po analizie wyników uważają to za skuteczny sposób walki z choroba. dodane (2014-03-31)

  19. Mam dwa problemy dotyczące mnie i córki. Moja córka jest 5 lat po mastektomii lewej pierwsi(. przeszła kilka cykli, przed i po operacji)chemioterapie czerwona i białą i radioterapie.Ma 42 lata. Brała i dalej bierze chemostatyki. w tamtym roku w maju wykryto u niej MDS(mielodysplastyczny szpik, który wytwarza uszkodzone i niezdolne do życia czerwone krwinki,podobno skutki chemii i radio). Obecnie od grudnia jest na Vidazie. Bierze juz 5 dawke, ale nie ma znacznej poprawy. Proponują przeszczep szpiku od obcego dawcy.Jest młoda kobietą i ma dwoje dzieci. Wcześniej była przygotowywana do rekonstrukcji piersi. Co 3 tygodnie ma transfuzje po 3-4 dawek,przeszła również histeroktomnie dwa lata temu, z powodu krwotoku, ale hista wyszła okey.Oprócz tego bierze Probirex. Lekarz prowadzacy wysyła bardzo sprzeczne sygnały. Czy może Ktoś zna ośrodek leczenia MDS i naprawdę dobrych specjalistów. Nawet jakby był za granicą.A może leczą innymi metodami. Jestem dobrej myśli na temat przeszczepu, gdyż ja w mojej chorobie bardzo czesto spotykam się i ludżmi po przeszczepach. Mam pytanie czy po przeszczenie bedzie zdrowa i bedzie mogła normalnie żyć i czy jest szansa, że nie nastapi nawrót choroby MDS. Wiem, ze do końca życia będzie musiała brać leki immmunosupresyjne , żeby nie była odrzutu szpiku.Czy po przeszczepie będzie mogła mieć rekonstrukcję piersi. Ja mam rozpoznanie w 2010 r CLL(białaczka limfocytowa) ,zespół nakładania, Haschimoto, bielactwo itd. Wyniki mi się pogorszyły . Wzięłam już trzy dawki Leukecanu i Encortonu. Niestety płytki dalej spadaja PLT-79 a białe ciałka rosną już jest WBC- 41,9. Zadecydowano podanie Mabthery i coś jeszcze na 3 litery( nie pamiętam) Podano mi to na trzy litery ze wszystkimi dodatkami i było znośnie. Po kilku godzinach podano 1 dawke Mabthery i dostałam dreszczy. Chemię przerwano. Miałam już trzy biopsje szpiku. Ostatnią przed podaniem Mabthery. Proponują,że powtórza ja za cztery tygodnie, tylko w innej kolejności i wolniej. Jaka jest szansa, że znowu nie będzie reakcji alergicznej jak poprzednio. Mam 63 lata i czy jest jakaś szansza na wyzdrowienie lub dłuższą remisję. Może jest inna metoda gdy dalej Mabthery nie da się zastosować. Prosze o informacje, tylko nie dysponujemy środkami finansowymi do leczenia w drogim ośrodku. Córka jest na rencie a ja też mam niewielką emeryturę. A może ktoś z Państwa wie o alternatywnych sposobach leczenia, które nie wykluczają obecnych terapii a mogą wspomóc. Słyszałam o owocach goya i jego przetworach lub soku z granatów. Serdecznie dziekuję za każdą pomoc.

    dodane 2014-03-30 Zobacz odpowiedź


    Sugeruje kontakt z Klinika Hematologii w Poznaniu dodane (2014-03-31)

  20. Czy tamoxifen i lucrin wpływaja na odrost włosów,jestem 3 m-ce po chemioterapii i trochę się martwię ponieważ włosy na czubku głowy są bardzo kiepskie tzn nie pokrywaja mi całkowicie głowy,czy to sie zagęści?

    dodane 2014-03-27 Zobacz odpowiedź


    Te leki raczej nie wpływają na porost włosów. Proszę dać im szanse miesiąc, dwa i będzie w porządku. dodane (2014-03-27)

Pokaż więcej